Rodzicielstwo zastępcze
Jak zostać rodziną zastępczą?
Gdzieś niedaleko jest dziecko, które dziś nie może być ze swoimi rodzicami. Nie potrzebuje dorosłych idealnych – potrzebuje prawdziwych: uważnych, cierpliwych i gotowych na wspólną drogę. Może to właśnie Wy? Wyjaśniamy krok po kroku, kto może zostać rodziną zastępczą, jak wygląda ta droga, na jakie wsparcie możecie liczyć i gdzie się zgłosić. Piszemy z własnego doświadczenia – nasze Stowarzyszenie tworzą rodziny zastępcze z powiatu mogileńskiego.
Czym jest rodzina zastępcza?
To dom dla dziecka, które z różnych powodów nie może na jakiś czas wychowywać się w swojej rodzinie. Rodzina zastępcza to nie adopcja: dziecko zachowuje swoje nazwisko i więź z bliskimi, a wszystkie decyzje podejmuje się z myślą o jego dobru. Czasem dziecko wraca do rodziców, gdy ich sytuacja się poprawi, czasem trafia do rodziny adopcyjnej, a czasem zostaje z rodziną zastępczą aż do dorosłości.
Do tego czasu to Wy dajecie mu codzienność, której tak bardzo potrzebuje: ciepły posiłek, pomoc w lekcjach, rozmowę przed snem i pewność, że ktoś na nie czeka. Rodziny zastępcze mogą mieć różną formę:
Rodzina spokrewniona
Tworzą ją dziadkowie lub pełnoletnie rodzeństwo dziecka – bliscy, którzy chcą, by zostało w rodzinie.
Rodzina niezawodowa
Osoby, które nie są dziadkami ani rodzeństwem dziecka – dalsi krewni, znajomi albo ludzie, którzy po prostu chcą pomóc.
Rodzina zawodowa
Opieka nad dziećmi jako praca, za wynagrodzeniem. W tej formie działa też pogotowie rodzinne, przyjmujące dzieci w nagłych sytuacjach, oraz rodziny specjalistyczne – dla dzieci, które wymagają szczególnej troski.
Rodzinny dom dziecka
Duża rodzina, która wychowuje kilkoro dzieci, często rodzeństwa, by nie musiały się rozdzielać.
Kto może zostać rodziną zastępczą?
Nie trzeba mieć wykształcenia pedagogicznego ani dużego domu. Rodzinę zastępczą może stworzyć małżeństwo, para albo osoba samotna – z własnymi dziećmi lub bez nich.
Przepisy wymagają przede wszystkim, żebyście:
- byli osobami, którym można z pełnym zaufaniem powierzyć opiekę nad dzieckiem,
- nie byli pozbawieni władzy rodzicielskiej, a Wasza władza rodzicielska nie była ograniczona ani zawieszona,
- wywiązywali się z obowiązku alimentacyjnego, jeśli taki na Was ciąży,
- mieli pełną zdolność do czynności prawnych,
- byli w stanie opiekować się dzieckiem pod względem zdrowia – potwierdzają to zaświadczenie lekarskie i opinia psychologa,
- mieszkali w Polsce i mieli warunki mieszkaniowe, w których dziecko znajdzie swoje miejsce do snu, nauki i odpoczynku,
- nie byli skazani za przestępstwo umyślne,
- ukończyli szkolenie dla kandydatów na rodzinę zastępczą.
To lista w skrócie. Szczegóły i Waszą konkretną sytuację najlepiej omówić z Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Mogilnie – to ono prowadzi kwalifikację kandydatów w naszym powiecie.
Droga krok po kroku
Zostanie rodziną zastępczą to proces, który daje czas na spokojne przygotowanie się – Wam i Waszym bliskim. Zwykle trwa kilka miesięcy.
Pierwsza rozmowa
Dzwonicie albo przychodzicie do PCPR w Mogilnie. To niezobowiązujące spotkanie – możecie zadać wszystkie pytania i spokojnie przemyśleć decyzję. Jeśli wolicie najpierw porozmawiać z kimś, kto sam jest rodzicem zastępczym, zadzwońcie do nas.
Dokumenty i poznanie się
Składacie zgłoszenie i potrzebne zaświadczenia. Pracownicy PCPR poznają Was lepiej, także podczas wizyty w Waszym domu. To nie kontrola, tylko rozmowa o tym, jak żyjecie i jak dziecko mogłoby się u Was odnaleźć.
Szkolenie
Uczycie się, jak rozumieć dzieci po trudnych przeżyciach, jak wspierać ich rozwój, jak współpracować z ich rodziną i instytucjami. Szkolenie to także okazja, by poznać innych kandydatów i przekonać się, że nie jesteście sami.
Kwalifikacja
Po szkoleniu i ocenie psychologicznej oraz pedagogicznej otrzymujecie zaświadczenie kwalifikacyjne – potwierdzenie, że jesteście gotowi przyjąć dziecko.
Spotkanie z dzieckiem
Gdy pojawi się dziecko potrzebujące rodziny, PCPR dobiera dom, który najlepiej odpowie na jego potrzeby. O umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej decyduje sąd.
Wspólna droga
Od pierwszego dnia macie wsparcie: koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej, specjalistów, grup wsparcia – i nas, rodzin, które przeszły tę drogę wcześniej.
Nie zostaniecie z tym sami
Rodzicielstwo zastępcze to duża odpowiedzialność, ale nikt nie oczekuje, że udźwigniecie ją w pojedynkę. Rodziny zastępcze mogą liczyć na:
Koordynatora
Stałą osobę z PCPR, która zna Waszą rodzinę, pomaga w codziennych sprawach, w kontaktach z sądem, szkołą czy lekarzami i jest pod telefonem, gdy dzieje się coś trudnego.
Pomoc specjalistów
Psychologa, pedagoga, terapeuty i porady prawnej – dla dziecka i dla Was.
Szkolenia i grupy wsparcia
Spotkania, na których zdobywacie wiedzę, dzielicie się doświadczeniami i łapiecie oddech wśród ludzi, którzy rozumieją Waszą codzienność.
Pomoc finansową
Świadczenie na utrzymanie każdego dziecka, wynagrodzenie dla rodzin zawodowych oraz dodatkowe dofinansowania. Aktualne zasady i kwoty wyjaśni PCPR.
A do tego – wspólnotę naszego Stowarzyszenia: spotkania, rodzinne pikniki, wyjazdy i kolonie dla dzieci, rozmowy z rodzinami, które wiedzą, jak to jest, oraz wspólny głos w sprawach rodzin zastępczych wobec urzędów i instytucji.
Najczęstsze pytania i obawy
Czy muszę mieć męża lub żonę?
Nie. Rodziną zastępczą może zostać także osoba samotna. Liczy się to, czy możecie dać dziecku stabilny, bezpieczny dom.
Mam własne dzieci. Czy to przeszkoda?
Wręcz przeciwnie – wiele rodzin zastępczych wychowuje jednocześnie własne dzieci. Warto oczywiście porozmawiać z nimi o tej decyzji i przygotować się na nią razem.
Czy muszę mieć duży dom albo wysokie dochody?
Nie. Dziecko potrzebuje własnego kąta do snu, nauki i odpoczynku, a nie luksusu. Na utrzymanie dziecka rodzina zastępcza otrzymuje świadczenie, a rodziny zawodowe – także wynagrodzenie.
Nie mam wykształcenia pedagogicznego. Dam radę?
Tak. Do tej roli przygotowuje szkolenie, a później wspierają Was koordynator i specjaliści. Najważniejsze są cierpliwość, otwartość i chęć uczenia się razem z dzieckiem.
Jak długo dziecko będzie u nas mieszkać?
To zależy od jego sytuacji. Czasem kilka miesięcy, czasem wiele lat – aż do powrotu do rodziców, adopcji albo dorosłości. Każda z tych dróg jest dobra, jeśli służy dziecku.
Czy dziecko będzie się kontaktować ze swoją rodziną?
Często tak – więź z bliskimi jest dla dziecka ważna. Zasady kontaktów ustala sąd, a koordynator pomaga, żeby przebiegały spokojnie i z myślą o dobru dziecka.
Czy mogę najpierw po prostu porozmawiać, bez zobowiązań?
Oczywiście. Pierwsza rozmowa – w PCPR albo z nami – do niczego nie zobowiązuje. Chętnie opowiemy, jak naprawdę wygląda życie rodziny zastępczej: bez upiększeń i bez straszenia.
Gdzie się zgłosić?
W powiecie mogileńskim kandydatów na rodziny zastępcze prowadzi Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Mogilnie. Możecie też zacząć od rozmowy z nami.
Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Mogilnie
Centrum Wspierania Rodziny
ul. Ogrodowa 10, 88-300 Mogilno, biuro nr 115 · Wyznacz trasę
tel. 52 588 83 89
Porozmawiaj z nami
Jesteśmy rodzinami zastępczymi i chętnie opowiemy o naszej codzienności.
tel. 573 254 444
Jesteś już rodziną zastępczą? Dołącz do nas
Nasze Stowarzyszenie tworzą rodziny zastępcze, które chcą mieć obok siebie ludzi rozumiejących ich codzienność bez zbędnych słów.
- Wspólnota – rozmowy z rodzinami, które przeżywają to samo co Wy, i przyjaźnie, które często zostają na lata.
- Wydarzenia dla dzieci – rodzinne pikniki, warsztaty, Mikołajki i kolonie, na które Wasze dzieci czekają cały rok.
- Wsparcie i wymiana doświadczeń – podpowiedzi w trudnych sytuacjach, sprawdzone rozwiązania i świadomość, że zawsze jest do kogo zadzwonić.
- Wspólny głos – reprezentujemy sprawy rodzin zastępczych wobec urzędów i instytucji i współpracujemy z PCPR w Mogilnie.
Członkiem Stowarzyszenia może zostać każda osoba, której bliskie są nasze cele – także ktoś, kto dopiero myśli o rodzicielstwie zastępczym. Wystarczy złożyć pisemną deklarację, a o przyjęciu decyduje Zarząd. Zadzwońcie albo napiszcie – wszystko wyjaśnimy.
Każde dziecko zasługuje na dom
Jeśli czujecie, że to może być Wasza droga, zróbcie pierwszy krok. Jedna rozmowa niczego nie przesądza, a może zmienić czyjeś dzieciństwo.